Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Gümrük Birliği’nin modernizasyonunun hem tedarik zinciri dayanıklılığı hem de Türkiye-AB ekonomik ilişkilerinin tam potansiyeli açısından stratejik bir gereklilik olduğunu belirtti.
Çok Taraflı Ticaret Sisteminin Sınamaları ve Türkiye’nin Yaklaşımı
Brüksel’de, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Temsilciliği’nde, Milletlerarası Ticaret Odası (ICC) ve Eurochambres iş birliğiyle düzenlenen “Çok Taraflı Ticaret Sisteminin Canlandırılması” başlıklı toplantının açılışında konuşan Bakan Bolat, küresel ticarette artan belirsizliklere ve korumacılığa dikkat çekti. Bolat, “Ticaret, daha yavaş büyüme, yüksek belirsizlik, aktif devlet müdahalesi ve jeopolitik risklerle karşı karşıya. Küresel ekonomi şoklara direnç gösteriyor ancak bu dayanıklılık kırılgan,” dedi.
Bolat, tedarikçilerin ve ticaret ortaklarının çeşitlendirilmesinin tüm ülkeler için öne çıktığını, piyasaların bağlı kalmaya devam etse de güvenlik ve egemenliğin ticaret politikalarının merkezinde yer aldığını vurguladı. Küresel ekonomi daha parçalı, politika yapıları daha müdahaleci ve jeopolitik şoklara daha açık hale geliyor.
DTÖ Reformu, E-Ticaret ve Türkiye’nin Rolü
Çok taraflı ticaret sisteminin ciddi sınamalarla karşı karşıya olduğunu belirten Bolat, Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) reformunun sistemin güvenilirliği ve etkinliği için pratik bir gereklilik olduğunu söyledi. “Tüm taraflar için adil bir ticaret çerçevesi oluşturacak ortak paydalara odaklanmalıyız,” diyen Bolat, mevcut tıkanıklığın temel ilkelerden değil, üye ülkeler arasındaki güven erozyonundan kaynaklandığını ifade etti.
Bolat, DTÖ’nün son Bakanlar Toplantısı’nda Türkiye’nin e-ticaret moratoryumunun iki yıl uzatılmasına onay verdiğini, ancak uzun vadeli bir uzatmanın elektronik iletimlerin kapsamı ve tanımı konusunda ortak anlayış gerektirdiğini vurguladı. Dijitalleşen ekonomide bu moratoryumun, özellikle gelişmekte olan ülkelerin politika alanlarını kısıtlamaması gerektiğinin altını çizdi.
Türkiye-AB Ekonomik İşbirliğinde Güncel Durum
İkili Ticaret ve Yatırımlar
Bolat, Türkiye’nin çok taraflı ticaret sistemini güçlendirme çabalarının Avrupa Birliği (AB) ile yürütülen iş birlikleriyle tamamlandığını söyledi. “Hem DTÖ’nün hem de Gümrük Birliği’nin 30. yılı. AB, Türkiye’nin en büyük ticaret ortağı; Türkiye ise AB’nin beşinci büyük ticaret ortağı ve üçüncü büyük tercihli ortağıdır. 1995’te 27 milyar dolar olan Türkiye-AB ticaret hacmi, 2023’te 233 milyar dolara ulaşarak dokuz kat arttı,” dedi. Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımların yaklaşık yüzde 70’inin Avrupa kaynaklı olduğuna dikkat çekti.
Gümrük Birliği ve Geleceğe Bakış
Türkiye’nin Gümrük Birliği ile Avrupa değer zincirlerinin ayrılmaz bir parçası haline geldiğini, özellikle imalat sanayisinde dayanıklı ve güvenli tedarik zincirlerine katkı sunduğunu belirten Bolat, AB Komisyonu’nun Sanayi Hızlandırıcı Yasa taslağında Türkiye’yi de kapsayan hukuki zemin oluşturulmasından memnuniyet duyduklarını ifade etti. Ancak taslaktaki bazı belirsizliklerin giderilmesi gerektiğini vurguladı.
Bolat, AB’nin 2026’dan itibaren uygulamayı planladığı yeni tedbirlerin ekonomik entegrasyonu zayıflatma riski taşıdığına dikkat çekerek, Türkiye’nin Gümrük Birliği kapsamındaki statüsünün korunması gerektiğini belirtti. “Gümrük Birliği’nin modernizasyonu, tedarik zincirinin güçlendirilmesi ve Türkiye-AB ekonomik ilişkilerinin tam potansiyeline ulaşması için zorunludur,” dedi.
Ortak Vizyon ve İleriye Dönük Adımlar
Bakan Bolat, Türkiye’nin çok taraflı sistem ve AB ile stratejik ortaklık çerçevesinde yapıcı ve etkin rolünü sürdüreceğini, Gümrük Birliği’nin modernizasyonu ve açık diyalog sayesinde ortaklığın hem ekonomiler hem de toplumlar için somut faydalar üreteceğini belirtti. “Ortak çaba ve ileriye dönük vizyon ile mevcut zorlukları fırsata çevirebiliriz. Türkiye ve AB için daha kapsayıcı, daha dayanıklı ve müreffeh bir gelecek inşa edebiliriz,” ifadelerini kullandı.
Toplantıya, Türkiye’nin AB nezdindeki Daimi Temsilcisi Büyükelçi Yaprak Balkan, üst düzey AB yetkilileri, TOBB Başkanı ve Eurochambres Başkan Yardımcısı Rifat Hisarcıklıoğlu ile diğer temsilciler katıldı.
Fotoğraf Galerisi
